zondag 29 maart, Samenstroomkerk, Wieringerwerf
Zondag 10 mei, Grote Kerk Schermerhorn
Programma:
Anatoli Ljadov – Acht Russische volksliederen
Ruth Gipps – Wind Sinfonietta (Opus 73), deel 2 en 4
Franco Cesarini – Divertimento Opus 4
Pauze
Max Reger – Träume am Kamin (Opus 143) (deel 1, 2 en 3)
Max Brauer – Pan-suite (deel 1, 3 en 5)
Toelichting:
Het concert wordt geopend met de Acht Russische Volksliederen (opus 58) van Anatoli Ljadov (1855-1914). Ljadov (een leerling van Rimski-Korsakov) verzamelde het materiaal voor deze korte stukken zelf tijdens reizen door Rusland. Het is een orkestsuite die voor onze bezetting (tien blazers plus contrabas) werd gearrangeerd door Nick Thomas. Het bestaat uit de volgende delen:
- een religieus lied ( ‘Gospodi pomjani’, het ‘Kyrie’ van de Russisch-orthodoxe liturgie);
- een kerstliedje (‘Koljada-Maleda’);
- een melancholiek klaaglied (‘Protjazjnaja’);
- een schertsliedje (‘Sjoetotsjnaja’, met als titel ‘Ik danste met een mug’);
- een ‘Bilina’ (een simpele, vaak herhaalde melodie waarop steeds andere teksten worden gezongen) met als titel ‘De legende van de vogels’;
- een wiegenliedje (‘Kolibelnaja’);
- een danslied (‘Pljasovaja’);
- een volksdans (‘Chorovodnaja’).
Van de Britse componist Ruth Gipps (1921-1999) speelden wij eerder al het stuk ‘Seascape’. Vandaag staan er twee delen uit haar Wind Sinfonietta (opus 73, uit 1989) op het programma. Net als in het dertig jaar eerder geschreven Seascape gebruikt zij het veelkleurige palet van het blazersensemble om ‘landschappen’ te schilderen, in de pastorale traditie zoals ze die onder andere van haar leraar Vaughan Williams had meegekregen. Het stuk werd geschreven voor het Rondel Ensemble, waarin Gipps’ zoon Lance Baker hoornist was. Dat verklaart wellicht het feit dat de eerste hoornpartij enkele virtuoze passages bevat.
De Zwitserse componist, dirigent en fluitist Franco Cesarini (geb. 1961) schrijft vooral werken voor harmonie en fanfare, maar heeft ook voor andere orkesten en ensembles gecomponeerd. Zijn driedelige Divertimento opus 4 is, net als het stuk van Ljadov, een suite gebaseerd op volksliedjes. Het eerste komt uit Finland en heet ‘Minun kultani kaunis on’ (‘Mijn geliefde is mooi’). Ook het tweede liedje is Fins: ‘Taivas on sininen’ (‘De hemel is blauw’). Het derde komt uit Bulgarije en heeft de (onuitspreekbare en onvertaalbare) titel ‘Lqga me Georgi’.
Max Reger (1873-1916) schreef ‘Träume am Kamin’, zijn laatste pianowerk (opus 143), in 1915. De complete cyclus bestaat uit twaalf karakterstukken, waarvan Willem Luijt er zes bewerkte voor blazersensemble. Van die bewerking spelen wij de eerste drie: (1) larghetto; (2) con moto en (3) molto adagio.. Gezien de titel zou je verwachten: muziek om bij weg te dromen bij het haardvuur. Maar ondanks het warme en meestal rustige karakter van deze stukken zitten ze (zoals altijd bij Reger) harmonisch behoorlijk complex in elkaar. Dus niet zozeer voor de luie stoel maar eerder om voor op het puntje van je stoel te gaan zitten.
We besluiten ons programma met nóg een Max. Max Brauer (1855-1918) is minder bekend geworden dan Reger, maar heeft toch ook een aantal interessante laat-romantische stukken geschreven, waaronder twee opera’s. Zijn suite ‘Pan’, voor tien blaasinstrumenten en contrabas, waarvan wij drie delen uitvoeren, speelt in op de interesse in de Griekse mythologie die aan het eind van de 19e eeuw bestond. De godheid Pan heeft verscheidene componisten geïnspireerd; denk aan ‘Syrinx’ van Debussy en ‘Pan og Syrinx’ van Nielsen. In de suite van Brauer staat niet zozeer de achtervolging van Syrinx door Pan centraal, maar meer de opgewekte stemming die we aantreffen in zijn rijk van satyrs en nimfen. Het eerste deel, ‘Eintritt in Pans Gebiet’, laat dat opgeruimde karakter goed horen in een vloeiende melodie die de instrumenten steeds van elkaar overnemen. In ‘Nacht und Phantome’ wordt de stemming geheimzinniger en onheilspellender. Maar in ‘Zusammenkunft aller Musikanten’ zijn de mistflarden verdwenen en buitelen de muzikale thema’s weer vrolijk over elkaar heen.
Septentriones staat onder leiding van Herman Draaisma en bestaat uit de volgende muzikanten:
Liesbeth van der Blom en Paula van Wijk (fluit/piccolo)
Martine Brouwer en Frans Oosterhuis (hobo/althobo)
Annemiek Vloon en Anja Jansen (klarinet)
Cora Rood en Jaap Oudendijk (hoorn)
Karel Bruin en Rik Ages (fagot)
Hans van Dongen Torman (contrabas)